Specialty koffie. Je ziet het overal. Op verpakkingen, in koffietentjes, op Instagram. Maar wat betekent het eigenlijk, en waarom kost het zoveel meer dan wat je bij de supermarkt koopt?
Wat specialty koffie precies is
Specialty koffie is geen marketingterm. Het is een officieel kwaliteitsoordeel. De Specialty Coffee Association, afgekort SCA, heeft een systeem ontwikkeld waarbij koffie beoordeeld wordt op een schaal van 0 tot 100 punten. Alleen koffie die 80 punten of hoger scoort krijgt de kwalificatie specialty.
Dat klinkt eenvoudig maar er zit een streng proces achter. Gecertificeerde proevers, Q-graders geheten, beoordelen de koffie blind op geur, smaak, zuurgraad, body en balans. Tegelijk wordt het groene koffieboontje fysiek geïnspecteerd op gebreken. Eén zwarte boon in een monster van 350 gram is al genoeg om specialty status te verliezen.
Specialty koffie vs gewone koffie
Gewone supermarktkoffie scoort doorgaans onder de 80 punten op de SCA-schaal. Dat wil niet zeggen dat het slecht is. Het is functioneel, consistent en betaalbaar. Maar het is gemaakt op volume, niet op smaak.
Specialty koffie draait om het tegenovergestelde. Kleine percelen, handmatig geplukt op het moment dat de bes precies rijp is, nauwkeurig verwerkt en bewust geroosterd in kleine batches. Elk onderdeel van de keten heeft invloed op de uiteindelijke score. Dat maakt het arbeidsintensief. Dat is ook precies waarom het meer kost.
Wat die hogere koffie kwaliteit oplevert
Het verschil zit niet alleen in de verpakking of het verhaal. Je proeft het echt. Specialty koffie heeft een smaakprofiel dat verandert naarmate de koffie afkoelt, tonen die je bij bulkkoffie nooit tegenkomt. Chocola, gedroogd fruit, bloemen, karamel afhankelijk van de origine en verwerking.
En dan is er nog iets wat de meeste mensen niet weten. Een hoge SCA-score betekent ook betere omstandigheden voor de boer. Koffie uit Chiapas scoort consistent boven de 80 punten, niet omdat het een label is, maar omdat de teeltomstandigheden, de hoogte en de zorgvuldige verwerking dat resultaat opleveren. De SCA omschrijft specialty als koffie die op elk niveau van de keten met uiterste zorg behandeld is.
Meer weten over de reis die koffie maakt van plantage tot kopje helpt ook om het verschil te begrijpen.