Koffie uit Nayarit liet in 2025 2.164 hectare ongeplukt staan
Nayarit heeft de koffiebomen nog in de grond staan; wat het niet meer heeft is een oogst die erbij past.
De telers in Nayarit hadden in 2025 14.969 hectare koffie staan en oogstten daarvan 12.805. Het verschil, 2.164 hectare, is grond met koffiebomen die niets opleverde. Tien jaar eerder bleef in dezelfde staat 96 hectare ongeplukt. De kaart veranderde daartussen niet. Wat wel veranderde is hoeveel Mexicaanse koffie er nog van de bomen komt die er al staan, en in Nayarit lopen die twee cijfers al een decennium uit elkaar. De staat staat nog op de koffiekaart van Mexico. Een groeiend deel van het eigen beplante land is stilletjes van de oogst verdwenen.
Zevende plaats op een lijst van vijftien
Vijftien Mexicaanse staten meldden in 2025 een koffieoogst. Nayarit kwam zevende uit met 11.058 ton koffiekers, achter Chiapas, Veracruz, Puebla, Oaxaca, Guerrero en Hidalgo. Dat is meer dan Jalisco en Colima samen, en toch zo weinig dat de staat nauwelijks opduikt in stukken over waar de Mexicaanse koffie vandaan komt.
Naar koffieareaal staat Nayarit achtste, met 14.969 hectare. Tien gemeenten dragen de hele oogst en drie daarvan doen het meeste werk: Compostela, San Blas en Xalisco brachten samen 8.057 ton binnen, 73% van het staatstotaal. De overige zeven, van Ruíz tot Santa María del Oro, delen wat overblijft.
Wat een decennium met de koffieoogst deed
Nayarit produceerde in 2015 17.679 ton. In 2025 was dat 11.058. Een daling van 37% in tien jaar, in een periode waarin de nationale oogst juist de andere kant op ging en met 4,2% steeg, van 1.026.252 ton naar 1.069.464. Die cijfers staan in de afsluitende landbouwcijfers die SIAP, de Mexicaanse dienst voor agrovoedingsstatistiek, per gemeente publiceert.
De koffieopbrengst ging mee omlaag. Een geoogste hectare in Nayarit gaf in 2015 1,04 ton kers en in 2025 nog 0,86, tegen een landelijk gemiddelde van 1,61 dat jaar. Ruwweg de helft van het landelijke tempo, op de hectares die überhaupt geplukt werden.
Bij dat cijfer hoort even stilstand. Een opbrengst is productie gedeeld door het areaal dat daadwerkelijk geoogst is, dus de verlaten grond is er al uit gehaald. In Nayarit gebeuren twee dingen tegelijk: de bomen die wél geplukt worden geven minder dan vroeger, en er worden er steeds minder geplukt.
De hectares die beplant blijven
Het gat tussen beplant en geoogst is waar dit echt zit. In 2015 ging het om 96 hectare van de 17.068, een afrondingsfout. In het oogstjaar 2020 waren het er 5.783, meer dan een derde van alles wat Nayarit in de grond had. In 2025 waren het er 2.164.
Compostela laat het op gemeenteniveau zien: 4.701 hectare beplant, 3.739 geoogst, 962 onaangeroerd. Bomen worden niet gerooid als een oogst wordt overgeslagen. Ze blijven staan, ze blijven opduiken in de kolom beplant en ze verdwijnen uit de andere. San Luis Potosí verliest areaal en oogst tegelijk, wat tenminste leest als een ordelijke terugtocht. Nayarit houdt de grond vast en laat het plukken los.
De richting sinds 2020 is ook geen eenvoudig herstel. Het cijfer zakte van 5.783 hectare naar 2.164, wat beter is, en het blijft meer dan twintig keer zoveel als in 2015. Een orkaan of een slechte bloei verklaart een piek. Geen van beide verklaart een bodem die ruim boven de oude bodem blijft liggen.
Wat de prijs zegt en wat niet
Geld is niet de voor de hand liggende schuldige. De koffieprijs af boerderij kwam in Nayarit in 2025 uit op 12.137 peso per ton kers, tegen een landelijk gemiddelde van 8.161 en 5.482 in Chiapas, dat meer koffie verbouwt dan welke andere Mexicaanse staat ook. Telers daar krijgen ruim boven het landelijke tarief betaald voor wat ze binnenhalen. Dat is het deel dat zich verzet tegen het makkelijke verhaal. Een gewas waar mensen van weglopen omdat het slecht betaalt hoort een zwakke prijs te laten zien, geen sterke.
Alle tien gemeenten staan geregistreerd als regenafhankelijke koffie, zonder ook maar één geïrrigeerde hectare; buurstaat Jalisco noteert allebei. Daarbuiten zwijgen de kolommen. Mexicaanse koffieboeren zijn gemiddeld 54 jaar oud, en arbeid ligt als verklaring voor de hand, maar de oogstcijfers bevatten geen regel voor wie er stond om te plukken.
De eerlijke lezing is dus smal. Op een groeiend deel van het beplante land in Nayarit is plukken niet langer de moeite waard, of niet langer mogelijk, en dat geldt al minstens tien jaar. Wie een herkomst goed wil volgen, moet niet naar het productietotaal kijken. Zet de kolommen beplant en geoogst naast elkaar en lees de ruimte ertussen.
Wil je proeven wat wel geplukt is?
Elke zak die in een keuken belandt is koffie die iemand op een perceel van de boom heeft gehaald, precies het deel dat deze kolommen kwijtraken. Santo Café verkoopt Mexicaanse arabica, vers gebrand in plaats van blijven liggen, met de herkomst op de verpakking in plaats van weggestopt in een blend. Als de ruimte tussen beplant en geplukt je dwarszit, is koffie kopen waarvan je de herkomst kunt noemen het kleinste nuttige dat je kunt doen.
